Analiza cen skupu pszenicy paszowej oraz jej relacji do nawozu mineralnego (polifoska 6:20:30) w województwie podkarpackim 2025
Dane o cenach wykorzystane do opracowania analizy zostały zebrane w ostatnich miesiącach każdego kwartału.
Na poniższym wykresie przedstawiono średnią cenę skupu pszenicy paszowej obliczoną na podstawie informacji o cenach z dwóch ww. punktów skupujących w województwie podkarpackim w latach 2023- 2025.
Źródło: Opracowanie własne.
Analizując przedstawioną na powyższym wykresie średnią cenę skupu pszenicy paszowej
w latach 2023-2025, można zauważyć sytuację dynamicznej zmiany cen. W marcu 2023 r. cena skupu pszenicy paszowej osiągnęła najwyższą wartość, tj. 90 zł/dt. i był to najkorzystniejszy okres dla rolników. Od czerwca 2023 r. aż do marca 2024 r. zaobserwować można tendencję spadkową. W czerwcu nastąpił wzrost cen, więc średnia cena skupu pszenicy paszowej również wzrosła, tendencja wzrostowa utrzymywała się do końca 2024 r. Do marca 2025 r. cena utrzymywała się na stabilnym poziomie a następnie zaczęła systematycznie spadać aż do końca badanego okresu. Obecnie cena pszenicy paszowej wynosi średnio 62 zł/dt i przyjmuję najniższą wartość w całym analizowanym okresie.
Spadek cen pszenicy wynika głównie z globalnej nadpodaży i rekordowych zbiorów w wielu krajach a co się z tym wiąże wysokich zapasów, rosnącego eksportu z Rosji, umocnienia euro wobec dolara, co czyni zboże droższym dla importerów. Ceny skupu pszenicy paszowej, znalazły się na poziomach nieakceptowalnych przez rolników. Analitycy przewidują, że ceny pszenicy paszowej będą wykazywać wzrost w nadchodzącym sezonie Na rynku krajowym pszenica paszowa cenowo wyprzedza inne popularne zboża, takie jak żyto czy owies. Wynika to z jej wysokiej wartości jako głównego składnika pasz dla drobiu i trzody chlewnej.
Produkcja pszenicy wymaga zastosowania nawozów mineralnych. Porównajmy więc relacje ceny wybranego nawozu mineralnego (w naszym przypadku jest to polifoska 6:20:30) do funkcjonujących obecnie cen pszenicy paszowej.
Na wykresie poniżej zaprezentowano średnią cenę 1 dt nawozu mineralnego polifoski 6:20:30
obliczona na podstawie danych o cenach zebranych z podmiotów sprzedających nawozy
w województwie podkarpackim w latach 2023-2025.
Źródło: Opracowanie własne.
Analizując średnie ceny polifoski 6:20:30 w ciągu trzech ostatnich lat, należy zauważyć dynamiczną zmianę ceny. W marcu 2023 r. cena tego nawozu wynosiła 479 zł/dt, była to najwyższa średnia cena w analizowanym okresie. Od tego momentu nastąpił regularny spadek ceny aż do czerwca 2024 r, który był jak najbardziej korzystny dla rolników. Jak możemy zauważyć na powyższym wykresie we wrześniu 2024 r. cena wzrosła i następnie zaczęła spadać. Obecnie średnia cena 1 dt analizowanego nawozu kształtuje się na poziomie 283 zł/dt., jest to najniższa średnia cena w badanym okresie.
Spadek cen nawozów mineralnych wynika głównie ze spadających cen gazu ziemnego, który jest kluczowym surowcem do produkcji nawozów azotowych. Wpływ na wysokość cen ma również ograniczony popyt ze względu na oczekiwanie na dalszą obniżkę cen. Powodem spadku cen jest również tańszy import oraz poprawa wyników rodzimych producentów. Pomimo spadków, ceny nawozów mineralnych wciąż pozostają na wysokim poziomie w relacji do obecnych cen zbóż.
Wykres poniżej przedstawia relację średniej ceny 1 dt polifoski 6:20:30 do średniej ceny skupu pszenicy paszowej w wybranych punktach województwa podkarpackiego w latach 2023-2025.
Źródło: Opracowanie własne.
Analizując relację średniej ceny 1 dt polifoski 6:20:30 do średniej ceny skupu pszenicy paszowej w dwóch wybranych punktach skupujących województwa podkarpackiego w latach 2023-2025, należy zauważyć, że relacja ta była najkorzystniejsza dla rolników w marcu 2025 roku, kiedy to sprzedaż 3,71 dt pszenicy paszowej wystarczyła do zakupu 1 dt polifoski 6:20:30. Biorąc pod uwagę cenę tego czynnika plonotwórczego możemy stwierdzić, że opłacalność produkcji pszenicy była najwyższa.
Natomiast najmniej korzystna relacja wystąpiła we wrześniu 2023 r. – zakup 1 dt nawozu był możliwy po sprzedaży 5,89 dt zboża. W tym okresie produkcja pszenicy paszowej była najmniej opłacalna. Sytuacja w analizowanych latach jest zmienna. Od początku badanego okresu mamy tendencje wzrostową, natomiast w grudniu 2023 r. nastąpił spadek relacji średniej ceny 1 dt analizowanego nawozu do średniej ceny skupu pszenicy paszowej. Od tego momentu, aż do czerwca 2024 r. zaobserwować można tendencję spadkową. We wrześniu nastąpił chwilowy wzrost relacji ceny, a następnie ponowny spadek. Od marca 2025 r. do końca badanego okresu wystąpiły wahania relacji średniej ceny 1 dt analizowanego nawozu do średniej ceny skupu pszenicy paszowej. Obecnie zakup 1dt polifoski 6:20:30 jest możliwy po sprzedaży 4,56 dt pszenicy paszowej. W porównaniu do okresów stabilnych rynkowo, obecna relacja jest mniej korzystna dla rolnika. Taka sytuacja jest spowodowana tym, że w okresie gdy ceny nawozów wieloskładnikowych (NPK) wykazują tendencję do stabilizacji lub lekkich spadków pod koniec 2025 r., ceny zbóż kształtują się na niskim poziomie, co utrudnia poprawę wskaźnika rentowności.
Oprac. Joanna Leśniak,
Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym